Xəlifənin cavabları

Tarixdə xəlifənin həzrət Zəhra (ə)-a verdiyi cavablar müxtəlif surətlərdə nəql edilmişdir. Fədək məsələsi Peyğəmbər (s)-in əziz qızı tərəfindən dəfələrlə irəli çəkdiyinə görə inanmalıyıq ki, xəlifə hər dəfə bir cür cavab vermişdir. İndi onun verdiyi cavabları qeyd edirik:
1. Zəhra (ə)-ın şahidləri onun lehinə şəhadət verən vaxt Ömər və Əbu Übeydə də xəlifənin lehinə şəhadət verib dedilər: "Peyğəmbər öz ailəsinin xərclərini təmin etdikdən sonra Fədəkin qalan gəlirini ümumi işlərə sərf edirdi. Əgər Fədək onun qızının mülkü idisə, bəs nə üçün onun gəlirinin bir hissəsini başqa yerlərə sərf edirdi?
Şahidlərin arasında ixtilaf yarandığından, xəlifə yerindən qalxıb deyilənlərin hamısının düzgün olduğunu elan etdi və dedi:–Hər iki tərəfin şahidləri düz deyir, mən hamının şəhadətini qəbul edirəm. Həm Əli və Ümmü-Əymən doğru deyir, həm də Ömər və Əbu Übeydə. Çünki, Zəhranın ixtiyarında olan Fədək Peyğəmbərin mülkü idi, onun gəlirindən öz ailəsinin yaşayış xərclərini təmin edir, artıq qalanını isə müsəlmanların arasında bölüşdürürdü. Mən də Peyğəmbərin etdiyi kimi edirəm.
Fatimə (ə) buyurdu:–Mən də oranın artıq qalan gəlirini islam yolunda xərcləməyə hazıram.
Xəlifə dedi:–Sənin əvəzinə özüm bu işi görəcəyəm.
2. Xəlifə Fatimə (ə)-ın iddiasını isbat etmək üçün onun şahidlərini kafi hesab etmədi və dedi:–Bir kişi və bir arvadın şahidliyi heç vaxt qəbul olunası deyil: ya iki nəfər kişi, ya da bir kişi və iki arvad şəhadət verməlidir.
Şiə hədislərinə görə xəlifənin Peyğəmbər (s)-in əziz qızının gətirdiyi şahidləri qəbul etməməsi çox ağır və kədərli dərddir. Çünki o, Əli, Həsən və Hüseyn (əleyhimüssəlam)ın şəhadətini (Fatimə (ə)-ın əri və övladları olduğuna görə) qəbul etmədi. Eləcə də həzrət Zəhra (ə)-ın kənizi olduğuna görə Ümmü Əymənin şəhadətini və həmçinin əvvəllər Cəfər ibni Əbu Talibin arvadı olduğuna görə Əsma binti Ümeysin şəhadətini etibarsız saydı, nəticədə Fədəki Fatimə (ə)-a qaytarmaq istəmədi.
3. Xəlifə Fatimə (ə)-ın iddiasını isbat etmək üçün onun gətirdiyi şahidləri kafi bildi və onun adına bir qəbalə yazdı, amma sonradan onu, Ömərin israrı ilə nəzərə almadı.
Ibrahim ibni Səid Səqəfi "Əl-Ğarat" kitabında yazır: Şahidlər şəhadət verdikdən sonra xəlifə qərara aldı ki, Fədəki Peyğəmbərin qızına qaytarsın. Sonra dəridən olan bir vərəqdə qəbaləni Fatimənin adına yazdı. Fatimə onun evindən çıxıb gedərkən yolda Ömərlə qarşılaşdı. Ömər hadisədən xəbərdar olduqda qəbaləni ondan alıb xəlifənin yanına gəldi və etirazla dedi:–Fədəki nə üçün Fatiməyə vermisən?! Halbuki Əli öz xeyrinə şəhadət verir, Ümmü-Əymən də ki, qadındır.
Sonra məktuba tüpürdü və cırdı. Bu hadisə xəlifənin iradəsinin sağlam olmasını deyil, onun iradəsinin zəif və hərdəmxəyal, onun yürütdüyü mühakimənin şəxsi meyllərə nə qədər tabe olmasını göstərir. Amma Hələbi yuxarıdakı hadisəni başqa cür nəql edir və deyir:–Xəlifə Fatimənin mülkə sahibliyini təsdiq etdi. Gözlənilmədən Ömər daxil olub dedi:–Bu məktub (yazı) nədir?
O dedi:–Bu vərəqədə Fatimənin malikiyyətini təsdiq etmişəm.
Ömər dedi:–Fədəkin gəlirinə sənin çox ehtiyacın vardır. Əgər müşrik ərəblər müsəlmanların əleyhinə qiyam etsələr, müharibə xərclərini haradan təmin edəcəksən?! (Sonra məktubu alıb cırdı.)
Burada Fədək hadisəsi barəsində olan tədqiqat sona çatdı və üstündən təqribən 1400 il keçən bir hadisənin sənədi yenidən tənzim olundu. Indi isə islamın məhkəmə qanunlarının bu hadisə barəsində necə hökm etdiyini araşdıraq.

Kitabın adı: Vilayət günəşi (birinci cild)

Müəllif: Ayətullah Cəfər Sübhani